III Forum Miast i Gmin Fortecznych – KŁODZKO

W dniach 13-14 marca 2025 r. w malowniczej Twierdzy Kłodzko odbyło się III Forum Miast i Gmin Fortecznych

W dniach 13-14 marca 2025 roku w Twierdzy Kłodzko odbyło się III Forum Miast i Gmin Fortecznych. Wydarzenie to zgromadziło 45 uczestników, reprezentujących szerokie grono przedstawicieli samorządów, urzędów, służb konserwatorskich, gestorów obiektów fortecznych, środowisk naukowych a także instytucji Wojska Polskiego – przedstawicieli Międzynarodowego Ośrodka Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu. Swoją obecnością zaszczycili nas również naukowcy z Politechniki Lubelskiej i Politechniki Warszawskiej.

W forum udział wzięli reprezentanci miast i gmin z całej Polski, w tym:

  • Kłodzko,
  • Srebrna Góra,
  • Giżycko,
  • Mońki, (Twierdza Osowiec)
  • Kostrzyn nad Odrą,
  • Toruń,
  • Nysa,
  • Kraków,
  • Przemyśl,
  • Wrocław,
  • Poznań.

Forum miało na celu zacieśnienie współpracy między jednostkami samorządowymi, gestorami i właścicielami obiektów fortecznych oraz środowiskami naukowymi i wojskowymi, na co dzień zajmujących się opieką i promocją, a także wsparciem badawczym i dydaktycznym ochrony dziedzictwa fortecznego w Polsce.

Przebieg spotkania

Pierwszy dzień forum poświęcony był części wykładowej dotyczącej różnych aspektów zarządzania, ochrony i promocji obiektów fortecznych. 

  • Współczesne zagospodarowanie, Twierdzy Kłodzko, podsumowanie działalności obiektu w latach 2021-2024
    Daniel Jakubowski, Dyrektor Twierdzy Kłodzko
  • Twierdza Kłodzko – Badania podziemi, ochrona i wykorzystywanie potencjału turystycznego  chodników kontrminowych. 
    Projektowanie funkcji wystawienniczych w obiektach fortecznych 
    Kornel Drążkiewicz, zastępca Dyrektora Twierdzy Kłodzko.
  • Udział interesariuszy w ochronie zabytkowych fortyfikacji – teoria czy standard.  Współpraca uczelni wyższych z Twierdzą Kłodzko 
    prof. Piotr Molski,  vice-prezes PKN ICOMOS, WA PW. 
  • Zasady wsparcia administracji państwowej przez Siły Zbrojne RP w sytuacji kryzysowej w obszarze ochrony dóbr kultury

Międzynarodowy Ośrodek Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu.

  • „Akcja Fort Owcza Góra” jako przykład, udziału lokalnych społeczności na rzecz ratowania dziedzictwa fortecznego
    Damian Ślak, Prezes fundacji Razem Możemy Więcej.   
  • Współpraca Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej z Twierdzą Kłodzko
    dr inż. Maciej Trochonowicz WBiA PL
  • Forum Miast i Gmin Fortecznych: podsumowanie i nowe perspektywy 
    Anna Lamers

Wieczorem uczestnicy mieli okazję w nietypowy sposób zwiedzić podziemia Twierdzy Kłodzko w nocnej scenerii wzbogaconej elementami historycznej inscenizacji. Twierdza Kłodzko zachwyciła uczestników malowniczymi walorami historyczno-architektonicznymi, stanem zachowania, profesjonalnym zarządzaniem, personelem umiejętnie budującym atmosferę wyjątkowego obiektu.

Drugi dzień forum to dalsze zwiedzanie fortyfikacji, połączone z dyskusjami o możliwościach współpracy oraz rozwoju infrastruktury turystycznej związanej z obiektami fortecznymi.

Wypracowane kierunki działań

Podczas spotkania wypracowano konkretne kierunki dalszej współpracy, które mają na celu zacieśnienie relacji między miastami i gminami, będącymi opiekunami obiektów fortecznych. Wszystkie obecne miasta i gminy zadeklarowały aktywne włączenie się w działania Forum, którego liderem i koordynatorem została Fundacja Forteczne Dziedzictwo podkreślając istotność tego typu współpracy. Główne ustalenia obejmują:

  1. Regularne spotkania – Ustalono, że spotkania Forum Miast i Gmin Fortecznych będą odbywać się co najmniej raz w roku, rotacyjnie u kolejnych partnerów. To pozwoli na bieżącą wymianę doświadczeń i realizację wspólnych projektów.
  2. Stworzenie wspólnej marki turystycznej – Planowana jest kreacja wspólnej marki promującej fortyfikacje, co umożliwi efektywną promocję tych unikalnych obiektów na rynku turystycznym.
  3. Cross-promocja obiektów fortecznych – Uczestnicy zadeklarowali współpracę w ramach wzajemnej promocji poszczególnych obiektów, co przyczyni się do wzrostu ruchu turystycznego w każdym z nich.
  4. Platforma wymiany doświadczeń – Powstanie specjalna platforma, która umożliwi uczestnikom Forum dzielenie się dobrymi praktykami, wiedzą oraz doświadczeniami w zakresie pozyskiwania funduszy, prowadzenia prac remontowych, konserwacyjnych oraz działań promocyjnych.

Znaczenie Forum Miast i Gmin Fortecznych

Forum Miast i Gmin Fortecznych to inicjatywa, której celem jest ochrona, promocja i adaptacja historycznych fortyfikacji, będących cennym elementem polskiego dziedzictwa kulturowego. Platforma ta zrzesza samorządy, organizacje pozarządowe, gestorów i właścicieli obiektów obronnych, którzy wspólnie pracują nad rozwojem turystyki fortecznej oraz skuteczną ochroną tych zabytków.

Wszyscy uczestnicy forum podkreślili znaczenie współpracy międzyregionalnej w zakresie zarządzania obiektami fortecznymi oraz wyrazili pełną gotowość do dalszej współpracy na rzecz rozwoju szlaku zabytków architektury militarnej w Polsce.

Dzięki wspólnym działaniom i zaangażowaniu uczestników Forum, możliwe będzie nie tylko skuteczniejsze zarządzanie obiektami fortecznymi, ale także ich promocja wśród turystów oraz zabezpieczenie na przyszłość dla kolejnych pokoleń.

Więcej informacji można znaleźć na stronie:
👉 forteczneforum.pl